Twijfelt u tussen PAE en een operatie voor uw vergrote prostaat? Beide behandelingen verminderen plasklachten, maar ze verschillen sterk in aanpak, herstel en geschiktheid. Welke keuze bij u past, hangt af van uw prostaat, uw klachten en uw persoonlijke situatie. In deze blog zetten we de verschillen eerlijk op een rij.
Wat is PAE en wat is een prostaatoperatie?
PAE en een prostaatoperatie hebben hetzelfde doel, maar een verschillende route.
Wat is prostaat arteriële embolisatie (PAE)?
Bij een PAE-behandeling sluit een interventieradioloog de bloedvaten naar de prostaat gedeeltelijk af via een klein slangetje in lies of pols de bloedvaten. Hierdoor krimpt de prostaat en neemt de druk op de plasbuis af. Er is geen snee en geen narcose nodig, en het gebeurt in dagbehandeling.
Transurethrale Resectie van de Prostaat (TURP)
TURP staat voor transurethrale resectie van de prostaat, een operatie waarbij de uroloog via de plasbuis het prostaatweefsel wegneemt dat de doorstroming belemmert. Dit gebeurt onder narcose of een ruggenprik en vraagt meestal een ziekenhuisopname. Er bestaan twee varianten:
- M-TURP (monopolaire TURP): de klassieke techniek, waarbij het weefsel met een elektrische lis wordt weggesneden via een monopolaire stroom.
- B-TURP (bipolaire TURP): een nieuwere variant met bipolaire stroom. B-TURP is even effectief als M-TURP, maar gaat gepaard met minder bloedverlies en een kleinere kans op het zogenoemde TUR-syndroom (een verstoring van de zoutbalans in het bloed).
Beide TURP-varianten verwijderen het weefsel fysiek en geven daardoor vaak een snelle, sterke verlichting van de klachten.
PAE versus TURP
Het grootste verschil tussen PAE en TURP zit in de invasiviteit en het herstel. PAE is minimaal invasief en vraagt geen narcose; beide TURP-varianten verwijderen weefsel en geven daardoor vaak een sterkere en snellere verlichting van de klachten.
| Kenmerk | PAE | M-TURP | B-TURP |
|---|---|---|---|
| Aanpak | Bloedvaten afsluiten, prostaat krimpt | Weefsel wegsnijden (monopolair) | Weefsel wegsnijden (bipolair) |
| Verdoving | Geen narcose, plaatselijk | Narcose of ruggenprik | Narcose of ruggenprik |
| Opname | Dagbehandeling | Meestal ziekenhuisopname | Meestal ziekenhuisopname |
| Herstel | Kort | Langer | Langer |
| Effect op klachten | Geleidelijk, minder uitgesproken | Vaak sneller en sterker | Vaak sneller en sterker |
| Bloedverlies en TUR-syndroom | Zeer beperkt | Meer bloedverlies, kans op TUR-syndroom | Minder bloedverlies, kleinere kans op TUR-syndroom |
| Complicatierisico | Lager | Hoger | Hoger dan PAE, gunstiger dan M-TURP |
Wat zegt het onderzoek over PAE versus TURP?
Onderzoek laat zien dat PAE en TURP allebei de plasklachten flink verminderen. Daarnaast toont het dat PAE minder complicaties geeft, en dat TURP de urinestraal en blaaslediging sterker verbetert. De belangrijkste bevindingen op een rij:
- Vergelijkbare vermindering van de klachten: in een gerandomiseerde studie onder 103 mannen daalde de IPSS-klachtenscore met 9,23 punten na PAE en 10,77 punten na TURP. Het verschil van 1,54 punt in het voordeel van TURP was niet significant (Abt e.a., BMJ, 2018).
- Minder complicaties na PAE: in diezelfde studie traden bijwerkingen ongeveer half zo vaak op na PAE als na TURP (36 tegenover 70 voorvallen). PAE gebeurde onder plaatselijke verdoving, met minder bloedverlies en een kortere opname (Abt e.a., BMJ, 2018).
- Sterkere doorstroming na TURP: de maximale urinestraal verbeterde meer na TURP dan na PAE (+15,34 tegenover +5,19 mL/s), net als de blaaslediging. Een operatie heft de obstructie directer op doordat weefsel wordt weggenomen (Abt e.a., BMJ, 2018).
- Vaker behoud van de zaadlozing na PAE: ejaculatiestoornissen kwamen minder voor na PAE dan na TURP (56% tegenover 84%) (Abt e.a., BMJ, 2018).
- Goede resultaten op lange termijn bij de juiste patiënt: een latere vergelijking concludeert dat PAE goede langetermijnresultaten geeft bij goed geselecteerde patiënten, al is de verbetering gemiddeld iets minder uitgesproken dan bij TURP (Müllhaupt e.a., European Urology, 2024).
- B-TURP versus M-TURP: onderzoek wijst uit dat B-TURP (bipolair) even effectief is als M-TURP (monopolair), met minder bloedverlies en een kleinere kans op het TUR-syndroom (Radwan e.a., 2020).
Wanneer kies ik voor een PAE-behandeling?
PAE is vooral geschikt als u een grote ingreep en narcose wilt vermijden. Voor mannen die hun prostaat willen verkleinen zonder operatie is het een aantrekkelijk alternatief. PAE past doorgaans goed als:
- u liever geen narcose ondergaat, bijvoorbeeld vanwege uw gezondheid;
- u snel weer thuis en op de been wilt zijn;
- u de kans op bepaalde bijwerkingen wilt verkleinen;
- er sprake is van een fors vergrote prostaat, waarbij PAE vaak nog mogelijk is;
- u een behandeling zonder snijwond en zonder ziekenhuisopname zoekt.
Omdat er geen snijwond is en u meestal dezelfde dag naar huis gaat, ligt de drempel voor veel mannen lager. Of PAE in uw situatie kan, hangt af van de bloedvaten en de prostaat, wat we vooraf met beeldvorming beoordelen.
Wanneer kies ik voor een TURP-operatie?
Een operatie kan de betere keuze zijn als een snelle, maximale klachtverlichting voorop staat. Een operatie ligt vaak meer voor de hand als:
- u zo snel mogelijk een zo groot mogelijk resultaat wilt;
- er specifieke complicaties van een vergrote prostaat spelen, zoals blaasstenen of herhaalde problemen met plassen;
- een uroloog een operatie om medische redenen adviseert.
Doordat het weefsel direct wordt weggenomen, merken veel mannen na een operatie sneller en vaak sterker verschil.
Zijn er nog andere behandelingen voor BPH?
Naast PAE en TURP zijn er nog andere manieren om plasklachten aan te pakken.
- Medicatie: medicijnen die de spieren in de prostaat en blaashals ontspannen, zoals alfuzosine of tamsulosine, of de prostaat op termijn iets verkleinen. Vaak de eerste stap bij lichte klachten.
- Rezum: een behandeling waarbij kleine hoeveelheden waterdamp in de prostaat worden gebracht. De warmte laat een deel van het weefsel afsterven, waarna de prostaat krimpt.
- HoLEP: met een laser wordt het vergrote prostaatweefsel losgemaakt en verwijderd. Geschikt voor ook grotere prostaten, maar wel een ingreep onder narcose.
- UroLift: kleine implantaatjes trekken het prostaatweefsel opzij, zodat de plasbuis meer ruimte krijgt. Er wordt geen weefsel weggenomen of verhit.
Deze worden in Nederland nog beperkt aangeboden en behoren niet tot ons aanbod; we noemen ze hier voor de volledigheid. Welke opties in uw geval passen, bespreekt u met een uroloog.
Vraag advies aan een uroloog
De beste keuze maakt u niet op basis van een blog, maar samen met een arts die uw situatie kent. Daarvoor brengen we eerst uw klachten en uw prostaat in kaart, bijvoorbeeld met een flowmeting, een echo of beeldvorming met onze 3 Tesla MRI. Op basis daarvan bespreken we welke behandeling bij u past en wat u ervan kunt verwachten.
Let op: voor een consult bij Link2Care Clinics is een doorverwijzing van uw huisarts vereist.
PAE-behandeling bij Link2Care Clinics
Bij Link2Care Clinics zijn we gespecialiseerd in PAE als minimaal invasief alternatief voor een prostaatoperatie. Onze interventieradioloog voert de behandeling uit in een hybride zorgtraject, waarin uroloog en interventieradioloog samenwerken. Wat ons onderscheidt van ziekenhuizen en andere klinieken zijn onze korte wachttijden. U kunt met een doorverwijzing vaak binnen 5 werkdagen terecht voor een consult met onze uroloog.
Let op: voor een afspraak bij Link2Care Clinics is een doorverwijzing van uw huisarts vereist.
030 – 750 10 40 Alles over PAE
Bronnen
- Abt D, e.a. Comparison of prostatic artery embolisation (PAE) versus transurethral resection of the prostate (TURP) for benign prostatic hyperplasia. BMJ 2018;361:k2338. https://www.bmj.com/content/361/bmj.k2338
- Müllhaupt G, e.a. Prostatic Artery Embolisation Versus Transurethral Resection of the Prostate. European Urology (via ScienceDirect), 2024. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2405456924000452
- Radwan A, e.a. Prostatic artery embolization versus transurethral resection of the prostate. 2020 (PubMed Central). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7557197/